Beklenen “Perakende Ticareti Düzenleyen Kanun” Yürürlüğe Girdi
Perakende işletmelerin açılış ve faaliyete geçiş işlemlerinin kolaylaştırılması, piyasa ortamında etkin ve sürdürülebilir rekabet şartlarına göre, tüketicinin korunması, işletmelerin dengeli bir şekilde büyümesi ve gelişmesinin sağlanması amacıyla hazırlanan “Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun” 29.01.2015 tarih ve 29251 sayılı Resmi Gazete de yayınlandı.
Geçtiğimiz 2013 yılından bu yana çalışmaları devam eden ve Odamız Yönetim Kurulu ve ilgili Meslek Komitelerinin de görüşlerini Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'na sunduğu “Perakende” Yasası çerçevesinde Odamız tarafından verilen önerilerin 2'si kanun çerçevesinde kabul görmüş ve uygulamaya alınmıştır. Bunlardan biri e-ticaret yapan firmaların bu yasaya dahil edilmeleri, diğeri ise AVM ruhsat aşamasında kararı veren Büyükşehir Belediyesinin, üst meslek kuruluşlarının da görüşünü alma zorunluluğunun getirilmesi olmuştur.
Yasa kapsamında perakende sektörünü etkileyecek ve dikkat edilmesi gereken hususlar şöyle özetlenmiştir;
1. Perakende işletmelerinin her türlü açılış ve değişiklik işlemlerinin tek bir sistem üzerinden yürütülmesi amacıyla, Perakende Bilgi Sistemi (PERBİS) kurularak, işlemler bu sistem üzerinden sürdürülecektir.
2. Kanun kapsamında, her türlü işyeri açma ve çalışma ruhsatı Perakende Bilgi Sistemi (PERBİS) üzerinden veriliyor. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusu, doğrudan veya PERBİS üzerinden yetkili idareye (İşyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili belediye veya il özel idareleri ile diğer idareleri) yapılıyor. Doğrudan yapılan başvurular, yetkili idare tarafından PERBİS'e işlenecektir.
3. Büyükşehirlerde, alışveriş merkezilerine yapı ruhsatı ve kullanma izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye Büyükşehir Belediyesi yetkili olup, ruhsat verilirken üst meslek kuruluşlarının görüşü alınarak ruhsat işlemi yürütülecektir.
4. Perakende işletmeler, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili diğer kanunlarda öngörülen usul ve esaslara uymak kaydıyla indirimli veya promosyonlu satış kampanyaları düzenleyebilecek. Ancak kampanyanın süresi; işyeri açılışı, devri, kapanışı, adres veya faaliyet konusu değişikliğinde üç ayı, 6102 sayılı Kanun hükümlerine göre tasfiye durumunda ise altı ayı geçemeyecek.
5. Büyük mağaza, zincir mağazalar, bayi işletme ve özel yetkili işletmeler ürün talebini doğrudan etkilemeyen herhangi prim ve bedel talep edemeyecektir.
6. Kanunun Altıncı Bölümünde yer alan Madde 22 de 640 Sayılı Gümrük ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 maddesinin birinci fıkrası, Elektronik ticarete yönelik düzenlemeler yapmak, bu konuda mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek, elektronik ticaretin gelişimine ilişkin çalışmalar yapmak ve gerekli tedbirleri almak olarak değiştirilmiştir.
7. Kanuna göre, Tüketicinin Korunması Kanunu'na uygun olmak kaydıyla, indirimli ya da promosyonlu satış kampanyaları düzenlenebilecek. Alışveriş festivalinin başlangıç ve bitiş tarihleri ile festivalin programı ve uygulama alanı önceden Bakanlığa bildirilecek. Mağazalar, başlangıç ve bitiş süresi belli olmayan indirimler yapamayacaktır.
8. AVM'lerde otopark, acil tıbbi müdahale ünitesi, ibadet yeri, bebek bakım odası, çocuk oyun alanı gibi ortak kullanım alanlarının oluşturulması zorunlu hale gelirken, bu yerler çocuklara, yaşlılara ve engellilere uygun olacak. Hafta Tatili Hakkında Kanun hükümleri, perakende işletmeler hakkında uygulanmayacak. Böylece bu işletmeler Pazar ve resmi tatil günleri de açık olabilecekler.
9. Alışveriş merkezleri için özellikle öne çıkan bir diğer önemli madde ise, geleneksel, kültürel ve sanatsal değeri olan kaybolmaya yüz tutmuş mesleklere kiraya verilmek üzere, toplam satış alanının en az binde üçü oranın da yer ayrılmalıdır. Bu meslekle üst meslek kuruluşunun görüşü ile Bakanlık tarafından belirlenecektir.
10. Hızlı tüketim mallarının satışının yapıldığı büyük ve zincir mağazalar ile bayi işletme ve özel yetkili işletmelerde satış alanının en az yüzde birine tekabül edecek şekilde raf alanı, mağazanın bulunduğu ilde üretilmesi koşuluyla coğrafi işaretli olarak tescil edilmiş yöresel ürünlerin satışına yer verilmesi zorunluluğu getirilmiştir. Coğrafi işareti olmayan yerel ürünler için ise, meslek kuruluşlarının görüşü alınarak hareket edilecektir.
11. Alışveriş merkezlerinin çalışma saatleri, meslek kuruluşlarının müşterek kararı ve görüşü ile Vali tarafından belirlenebilecektir.
12. Kanun kapsamında belirtilen koşullara uymayanlara, 1.000TL'den başlayarak katlanan para ve idari ceza uygulanacaktır.
13. İlgili kanun Resmi Gazetede yayınlandığı 29 Ocak 2015 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş olup, PERBİS sistemi geçiş işlemleri ilgili mevzuata göre yürütülecektir. Alışveriş merkezlerinin ortak kullanım alanlarını oluşturmaları için 1 yıl, yöresel ürünlere raflarda yer verilmesi 1 yıl içinde uygulanmaya başlanmalıdır.
Kanun kapsamında detaylı bilgiye aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.
