6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan 07/11/2013 tarihinde TBMM'de kabul edilen, 28/11/2013 tarih ve 28835 sayılı Resmi Gazete'de 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

Tamamiyle tüketicilerin haklarını korumaya yönelik olarak hazırlanmış Yasa ile yürürlüğe giren düzenlemeler şöyledir;
• Kart çıkaran kuruluşların, yıllık üye aidatı altında ücret tahsil etmelerini engellemektedir. Böylece özellikle bankaların kredi kartlarına uyguladıkları üyelik aidatı tahsilatı ortadan kalkmaktadır. Bu hükme uymayan kurumlara 5.000.000-TL ceza uygulanacaktır.
• Yazılı olarak düzenlenmesi öngörülen sözleşmelerin en az 12 punto büyüklüğünde, anlaşılır bir dilde açık ve okunabilir halde düzenlenmesi beklenmektedir.
• Sipariş edilmeyen malların gönderilmesi ve ya hizmetlerin sunulması durumunda, tüketiciye karşı bir hak ileri sürülemez.
• Tüketiciye teslim anında, taraflarca kararlaştırılmış olan örnek yada modele uygun olmaması yada objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan mallar, ayıplı mallardır. Ayıplı mallardan satıcı yükümlü olup, teslim tarihinden itibaren 6 ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim tarihinde var olduğu kabul edilir.
• Ayıplı mallar için sorumluluk 2 yıllık, konut ve tatil amaçlı taşınmazlar için 5 yıllık zamanaşımına tabidir.
• Taksitli satışlarda, tüketici 7 gün içerisinde herhangi bir geçerli neden ve cezai şart ödemeksizin taksitle satış sözleşmesinden cayma hakkına sahiptir.

Kanun maddelerinde öne çıkan önemli bir konuda tüketici kredileri ve konut kredileridir.
• Tüketiciler, 14 gün içerisinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin tüketici kredisinden cayma hakkına sahiptir.
• Tüketicinin yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla açık talebi olmaksızın, kredi ile ilgili sigorta yaptırılamaz.
• Belirli süreli kredi sözleşmesine ilişkin bir hesap açılması ve bu hesaptan sadece kredi ile ilgili işlemler yapılması durumunda, tüketiciden bu hesaba ilişkin herhangi bir isim altında ücret veya masraf talep edilemez.
• Konut kredilerinde, erken ödeme tazminatı, kalan vade sayısı 36 ayı aşmayan kredilerde, erken ödenen tutarın yüzde 1'ini geçemeyecektir.

Ön Ödemeli Konut satışlarında;
• Tüketicilere, sözleşmeden en az 1 gün önce, Bakanlıkça belirlenen hususları içeren ön bilgilendirme formu verilmek zorundadır.
• Yapı ruhsatı alınmadan tüketicilere ön ödemeli satış sözleşmesi yapılamaz.
• Tüketici 14 gün içerisinde hiçbir neden göstermeksizin ve cezai şart uygulanmaksızın cayma hakkına sahiptir.
• Ön ödemeli konut satışında, devir veya teslim süresi sözleşme tarihinden itibaren 36 ayı geçemez.

Devre Tatil ve uzun süreli tatil hizmetlerinde;
• Devre tatil sözleşmesi; bir yıldan uzun süre için kurulan ve tüketiciye bu süre zarfında birden fazla dönem için bir veya daha fazla sayıda gecelik konaklama imkanı veren sözleşmelerdir.
• Uzun süreli tatil sözleşmesi, bir yıldan uzun süre içim kurulan ve tüketiciye belirlenen süre zarfında konaklama veya konaklama ile birlikte seyahat ve diğer hizmetlerin birlikte sunulduğu durumlara ilişkin indirim veya diğer menfaatlerden yararlanma hakkı veren sözleşmelerdir.
• Tüketicilere, bu sözleşmeler kurulmadan en az 1 gün önce Bakanlıkça belirlenen hususları içen ön bilgilendirme formu verilmesi zorunludur.
• Tüketici 14 gün içerisinde hiçbir neden göstermeksizin ve cezai şart uygulanmaksızın cayma hakkına sahiptir.
• Devre tatile konu taşınmazın inşa edileceği arsa için yapı ruhsatı alınmadan tüketicilere ön ödemeli devre tatil sözleşmesi yapılamaz.
Paket tur sözleşmelerinde;
• Paket tur sözleşmesinin kurulmasından önce tüketiciye ön bilgilendirme amaçlı broşür verilmesi zorunludur.
• Paket tur sözleşmelerinin bir nüshasının tüketiciye verilmesi zorunludur.
• Tüketici, kendisinden kaynaklanmayan nedenlerle paket tur sözleşmesinin ana unsurlarından birinin değişmesi veya turun başlamadan iptal edilmesi durumlarında, satıcı tarafından sunulan alternatif bir turu kabul edebileceği gibi, sözleşmeden dönme hakkına da sahiptir. Sözleşmeden dönülmesi halinde satıcının, tüketicinin ödemiş olduğu tüm bedeli herhangi bir kesinti yapmaksızın derhal iade etmesi zorunludur.
• Tüketici, boşa harcanan tatil zamanı için tazminat talep edebilir.

Abonelik sözleşmelerinde;
• Abonelik sözleşmesi, tüketicinin belirli bir mal veya hizmeti sürekli veya düzenli aralıklarla edinmesini sağlayan sözleşmelerdir.
• Sözleşmeler yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı ile tüketiciye verilmek zorundadır.
• Abonelik sözleşmeleri süreleri sadece, sözleşmenin sona ereceği tarihe kadar tüketicinin talepte bulunması veya onay vermesi halinde uzatılabilir.
• Tüketici belirsiz süreli veya süresi 1 yıldan uzan belirli abonelik sözleşmesini hiçbir neden göstermeksizin ve cezai şart uygulanmaksızın cayma hakkına sahiptir.
• Aboneliğin belirlenen süreler içerinde sona erdirilmediği durumlarda, bu sürenin bitiminden itibaren, mal veya hizmetten yararlanılmış olsa dahi, tüketiciden herhangi bir bedel talep edilemez.

Fiyat etiketi
• Perakende satışa arz edilen malların veya ambalajlarının yahut kaplarının üzerine kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde tüketicinin ödeyeceği tüm vergiler dâhil satış fiyatı ve birim fiyatını gösteren, üretim yeri ve ayırıcı özelliklerini içeren etiket konulması; etiket konulması mümkün olmayan hâllerde aynı bilgileri kapsayan listelerin görülebilecek şekilde uygun yerlere asılması zorunludur. Hizmetlerin tarife ve fiyatlarını gösteren listeler de bu madde hükmüne göre düzenlenerek asılır.
• Etiket, tarife ve fiyat listelerinde belirtilen fiyat ile kasa fiyatı arasında fark olması durumunda tüketici lehine olan fiyat uygulanır.

Tanıtma ve kullanma kılavuzu
• Tüketicinin kullanımına sunulan malların tanıtım, kullanım, kurulum, bakım ve basit onarımına ilişkin Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzuyla, gerektiğinde uluslararası sembol ve işaretleri kapsayan etiketle satışa sunulması zorunludur.
• Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzlarının hazırlanması sorumluluğu üretici ve ithalatçıya; tüketiciye verilmesi ve teslim edildiğinin ispat sorumluluğu ise satıcıya aittir.

Garanti belgesi
• Üretici ve ithalatçılar, tüketiciye yönelik üretilen veya ithal edilen mallar için içeriği yönetmelikle belirlenen bir garanti belgesi düzenlemek zorundadır. Bu belgenin tekemmül ettirilerek tüketiciye verilmesi sorumluluğu satıcıya aittir.
• Garanti süresi malın teslim tarihinden itibaren başlamak üzere asgari 2 yıldır.
Ticari reklam
• Ticari reklamların Reklam Kurulunca belirlenen ilkelere, genel ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına uygun, doğru ve dürüst olmaları esastır.
• Tüketiciyi aldatıcı veya onun tecrübe ve bilgi noksanlıklarını istismar edici, can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürücü, şiddet hareketlerini ve suç işlemeyi özendirici, kamu sağlığını bozucu, hastaları, yaşlıları, çocukları ve engellileri istismar edici ticari reklam yapılamaz.
• Reklam olduğu açıkça belirtilmeksizin yazı, haber, yayın ve programlarda, mal veya hizmetlere ilişkin isim, marka, logo veya diğer ayırt edici şekil veya ifadelerle ticari unvan veya işletme adlarının reklam yapmak amacıyla yer alması ve tanıtıcı mahiyette sunulması örtülü reklam olarak kabul edilir. Her türlü iletişim aracında sesli, yazılı ve görsel olarak örtülü reklam yapılması yasaktır.

Reklam Kurulu
• Ticari reklamlarda uyulması gereken ilkeleri belirleme ve haksız ticari uygulamalara karşı tüketiciyi korumaya yönelik düzenlemeleri yapma, bu hususlar çerçevesinde inceleme ve gerektiğinde denetim yapma, inceleme ve denetim sonucuna göre durdurma veya aynı yöntemle düzeltme veya idari para cezası veya gerekli görülen hâllerde de 3 aya kadar tedbiren durdurma cezası verme hususlarında görevli bir Reklam Kurulu oluşturulur. Kurul tedbiren durdurma kararı verme yetkisini Reklam Kurulu Başkanına devredebilir. Kurulun kararları Bakanlıkça uygulanır.

Tüketici Konseyi
• Tüketici sorunlarının ve ihtiyaçlarının belirlenmesi ile çıkarlarının korunmasına ilişkin gerekli tedbirleri araştırmak ve bu Kanunun uygulanmasına yönelik tedbirlere dair görüşleri öncelikle ele alınmak üzere ilgili mercilere iletmek amacıyla yılda en az 1 kez Bakanlığın koordinatörlüğünde Tüketici Konseyi toplanır.

Reklam Konseyi
• Reklam politikalarının oluşturulması ve uygulanması ile ilgili olarak çağdaş iletişim uygulamalarını takip etmek, reklam sektörünün ve reklam denetim işlevinin geliştirilmesine yönelik araştırma ve çalışmalar yapmak, bu alanda görüş ve önerilerde bulunmak ve bu görüş ve önerileri ilgili mercilere iletmek amacıyla yılda en az bir kez Bakanlığın koordinatörlüğünde Reklam Konseyi toplanır.

Tüketici Hakem Heyeti Kuruluşu ve görev alanı
• Bakanlık, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla il merkezlerinde ve yeterlilik şartları yönetmelikle belirlenen ilçe merkezlerinde en az 1 tüketici hakem heyeti oluşturmakla görevlidir.
• Başkanlığı illerde ticaret il müdürü, ilçelerde ise kaymakam veya bunların görevlendireceği bir memur tarafından yürütülen tüketici hakem heyeti;

Tüketici Hakem Heyetine Başvuru
• Değeri 2.000 TL'nin altında bulunan uyuşmazlıklarda ilçe tüketici hakem heyetlerine, 3.000 TL altında bulunan uyuşmazlıklarda il tüketici hakem heyetlerine, büyükşehir statüsünde bulunan illerde ise 2.000 TL ile 3.000 TL arasındaki uyuşmazlıklarda il tüketici hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Bu değerlerin üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılamaz.

Yiyecek taklidi ürünler
• Gıda ürünü olmamasına rağmen, sahip oldukları şekil koku renk itibariyle, tüketicileri olumsuz etkileyecek ürünlerin satılması, ithalatı, ihracatı yasaklanmıştır. Gıda ürünü olmamasına rağmen, yerel geleneksel el ürünleri gıda ürünü olmadığı belirtir uyarı işareti ve yazısı bulunması şartıyla bu hükmün dışındadır.
Yukarıda bahsedilen tüm hükümler, satıcı ve tüketicilerin daha sağlıklı bir ilişki kurmaları için hazırlanmıştır. Tüm bahsi geçen maddeleri yerine getirmeyenler için, 200 TL idari cezasından başlamak üzere, 5.000.000 TL'ye varan para cezası uygulanacağı belirtilmektedir.

EK